Mr Moszkowicz maakt gretig gebruik van de voorkant van camera's. Hij zoekt er ongetwijfeld zijn cliënten op uit. Hij is fotogeniek en koketteert er luidkeels mee. Zijn taalgebruik en denktrant zijn juristerig. D.w.z. die van lieden met ook een juridische opleiding, maar die daar merkwaardigerwijs niet aan overgehouden hebben dat het niet gaat om het eigen gelijk ten koste van alles, maar om hoe het recht te helpen zegevieren. Anders vermoordt je dat; en dat is nogal makkelijk, zoals alles wat kwetsbaar is eenvoudig om zeep te helpen is. Het lijkt niet aan hem besteed. Sinds kort lijkt hij ook politiek geëngageerd, althans hij maakt geluiden horend bij zijn nieuwste vangst, Wilders, inmiddels toch maar mooi een bijna-maar-nog-net-niet Trêveszaal-fähige politieke figuur-van-het-moment. Dat Wilders politieke winst uit zijn proces wil slaan is, hoewel niet de bedoeling, een consequentie van de wijze waarop het juridische proces in een beschaafde staat gespeeld moet worden. Maar dat zijn advocaat dat ook doet? De advocaat Moszkowicz maakt, op kosten van de maatschappij in en rond een strafproces politieke reclame voor zijn cliënt; en en passant commerciële reclame voor zichzelf. En hij gaat, ook buiten de rechtszaal, lieden met een harde opinie over Wilders en zijn zorgelijke wanen, fel te lijf. Dat deugt niet. De mening van de advocaat Moszkovicz over het politieke standpunt van zijn cliënt Wilders, behoort zich te beperken tot de rechtszaal en daar tot het onderwerp dat ter sprake is: of deze met zijn politieke uitingen strafrechtelijke feiten heeft gepleegd en blijft plegen. De mening van de heer Moszkovicz over de politieke standpunten van Wilders of wie dan ook, is even relevant als die over spruitjes.
Daar hebben de media zich rekenschap van te geven; hoe spannend sommigen het daar wellicht ook vinden dat de heer Moszkovicz het thans houdt met een collegaatje van ze. Met betrekking tot het proces zelf zouden de media zich niet zonder tegencommentaar moeten lenen voor abjecte spelletjes in en buiten de rechtszaal. Zoals wanneer de advocaat Moszkovicz voor de ogen van een TV-publiek – slechts bekend met de nogal onbeschaafde Amerikaanse cowboy-rechtszaken – de Nederlandse rechtspraak integraal in de beklaagdenbank zet, omdat die het waagt om zijn cliënt als verdachte te beschouwen. Hij maakt hierbij zoveel ongepast lawaai en haalt zoveel juridisch en feitelijk irrelevants uit de kast, dat het niet anders kan of hij is er zelf al van overuigd dat hij met Wilders geen, met de gewone juridische procesmiddelen verdedigbare zaak heeft. Dan dus maar tot het gaatje. (Zie ook het Opinieartikel van Coen Simon in NRC d.d. 5/6 februari).
De advocaat en de heer Moszkowicz spelen beiden bij dit alles rechtstreeks in de camera's. De rechtbank zit publicitair klem en kan de in de rechtszaal gemaakte, niet officieel ingeroosterde uitzendingen van de "Ster" en "in de zendtijd voor politieke partijen" niet goed wegdraaien of inkorten. Het is dus zaak, zoals het Commentaar op p. 2 van NRC d.d. 5/6 februari suggereert, dat de omroepen zich heel goed bedenken wat ze uitzenden; er staat hier iets veel kostbaarders op het spel dan alleen maar kijkcijfers.
We zouden het niet zo gauw aan de weet komen, natuurlijk, maar zou de Deken van de Orde van Advocaten de advocaat Moszkowicz niet eens bij zich hebben geroepen? En dat met de mededeling dat als hij commerciële of politieke reclame wil maken op kosten van het rechts- en publieke bestel en daarbij ook nog met tenminste zwaar dubieuze middelen dat bestel zelf aanvalt in plaats van de tenlastelegging van zijn cliënt, hij toch maar beter eerst zijn witte bef af kan doen? Zoniet, dan is de tijd nu toch wel gekomen.
Wat een langzamerhand minstens relevant deel van functie-bekledend Nederland vergeten schijnt te zijn, is dat mensen in een openbare of private functie met een maatschappelijk profiel, deze slechts bekleden – d.w.z. zij fungeren als de kledij van de functie en niet omgekeerd – en dat zij die functie niet zijn en zeker ook niet hebben! Die is niet van henzelf; het is een staatsrechtelijk en/of privaatrechtelijk ingesteld en geregeld ambt resp. functie, hen door de maatschappij op tijdelijke basis verleend of vergund. Dat geldt niet alleen het ambt van advocaat, ook van MP of Minister, ambtenaar, notaris, registeraccountant, medicus, en zeker ja, ook de functie van een CEO en zijn collegae van een Nederlandse onderneming. Bij de aanvaarding van dergelijke ambten of functies wordt ook (weer) een ambtseed afgelegd; behalve nog bij private topbestuurders, maar dat komt ook nog wel, durf ik te voorspellen; er is zelfs in Amerika (!) een serieus debat over aan de gang. Het betreft hier functies en ambten met alle macht, waardigheid en bescherming die er maatschappelijk bij horen en dus ook met alle verantwoordelijkheden van dien; bv. om dat bestel niet te beschadigen.
Advocaten zijn juristen en die hebben meer en beter dan wie ook te beseffen hoe het spel, ook in de hitte ervan, juridisch én moreel in elkaar zit en gespeeld hoort te worden. We pikken het toch ook niet als medici een zootje maken van de steriliteit en discipline rond een operatietafel?! Dan worden ze aangepunt of de boel gaat dicht.
Er is een term voor onjuiste toe-eigening van een ambt: 'usurpatie'. Het uitbaten van een ambt ten eigen nutte heet: 'corruptie'. Die verschijnselen gaan meestal hand in hand met andere verloedering van een maatschappij. Nederland, 2011? Wat zijn we nou aan het doen?
Een gepassioneerde oproep van 93-jarige Franse oud-verzetsman, Stéphane Hessel, medeauteur van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Een man die de menselijke idealen waar het Verzet voor opkwam onverminderd hoog houdt en dan ook elke vorm van totalitarisme, uitbuiting en onderdrukking – die hij tot zijn verontwaardiging ook ziet in onze huidige maatschappij! – afwijst. Inmiddels een gelouterd en gelauwerd diplomaat (“Ambassadeur de France”) die heeft geleerd hoe zijn verontwaardiging effectief te maken. Zijn geheim: door verontwaardiging te ontwapenen en om te zetten in de positieve energie van hoop en (com)passie, ontstaan de beste voorwaarden voor een behoedzame, ook verbaal geweldloze dialoog. Zijn ‘wapen’ daarbij: de onvergankelijke en niet onderhandelbare waarden verankerd in het geweten en het hart van ieder mens.
